Na kłopoty z krążeniem - sauna infrared!

20.05.2017 | Maciej Kokosza

Aktualnie w prawie każdym hotelu, pływalni, aqua parku czy gabinecie SPA, mamy coraz większą ofertę dotyczącą różnych saun, z których możemy skorzystać. Czy to kolejne nowość i chwyt marketingu bez większych korzyści? A może nie korzystamy, bo nie wiemy jak to działa? Otóż jeśli korzystamy zgodnie z zasadami wykonywania zabiegu, możemy sobie bardzo pomóc.

Artykuł będzie dotyczył sauny, popularnej w takich miejscach, ale nie najczęściej uczęszczanej. Dlaczego? Bo wchodząc do niej nie czujemy silnego ciepła, wilgotności, nie pocimy się  i niby nie tracimy kalorii jak w innych. To po co nam taka sauna…? 


Promieniowanie podczerwone to część widma promieniowania optycznego zawarta pomiędzy światłem widzialnym (od 780 nm) a mikrofalami (do 1 mm).

Wyróżnia się trzy rodzaje promieniowania IR w zależności od zakresu długości  fali:
• Krótkofalowe (IR-A), obejmujące długość fali 780-1500 nm
• Średniofalowe (IR-B), w zakresie długości fali 1500-4000 nm
• Długofalowe (IR-C), w przedziale 4000-15 000 nm

Zajmiemy się opisem głównie promieniowania IR-C – gdyż ono jest wykorzystywane w tych saunach.

Efekty biologiczne zawiązane są z pochłanianiem promieniowania przez skórę, które w znacznej mierze zależy od długości fali i pochłaniania przez zawartą w tkankach wodę.
Penetracja wynosi od kilku milimetrów w przypadku najgłębiej penetrującego ogranicza się do warstwy rogowej naskórka w przypadku fali o długości powyżej 3000 nm (IR-C). Należy przy tym podkreślić, iż promieniowanie IR prawie w całości jest pochłaniane i zamieniane w ciepło w skórze.

Około 80% wytworzonego promieniowana jest pochłaniane przez skórę i w niej przekształca się w ciepło, wywołując wiele odpowiedzi ze strony układu termoregulacji sprzężonego z ośrodkowym układem nerwowym.
Pozostałe 20% energii ogrzewa powietrze.

To dlatego wchodząc do takiej sauny nie czujesz takiego buchającego ciepła jak w saunie suchej, gdzie mechanizm działania jest kompletnie inny.

Kąpiel w kabinie sauny IR jest zabiegiem hipertermalnym o charakterze ogólnoustrojowego oddziaływania na płaszczyźnie całego ciała. Istota leczenia wykorzystującego saunę IR oparta jest więc w głównej mierze na działaniu termicznym promieniowania IR. Wartość temperatury na powierzchni skóry, wzrasta o 2,6ºC; 6,8ºC; 9,1ºC podczas zabiegu w temperaturze odpowiednio 40ºC, 55ºC i 70ºC.


JAKIE MAMY KABINY IR:

Spośród kilku rodzajów kabin IR najczęściej występują tzw. niskotemperaturowe zaopatrzone w promienniki ceramiczne, metalowe lub węglowe rozgrzane do temperatury 300-400°C, emitujące promieniowanie długofalowe  tzw. dalekie  w za-kresie IR-C.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż pojawiają się w niektórych miejscach także takie kabiny, w których emitowane jest IR-B a nawet IR-A – dlatego warto sprawdzić lub zapytać obsługę czy jest to sauna IR – C której szukamy, a nie IR –A  lub IR –B
Temperatura w kabinie wynosi  40-60°C (70)

 

BUDOWA I WYPOSAŻENIE KABINY SAUNY IR

• Konstrukcję kabiny tworzą surowe materiały drewniane (np. cedr kanadyjski, świerk skandynawski), odporne na sinienie, odkształcenia i wycieki żywicy, z pełną izolacją higrotermiczną.
• Wyróżniamy różnego rodzaju promienniki IR, najczęściej kwarcowe lub ceramiczne wraz z żarnikiem (a także nowszego typu promienniki magnesowe wypełnione metalami szlachetnymi)
• Trzon promiennika stanowi metalowy pręt podłączony do źródła prądu elektrycznego. Na ścianach w pobliżu nagrzanych promienników znajdują się drewniane kratki zabezpieczające przed ich bezpośrednim kontaktem. Promienniki rozgrzewają się do temperatury rzędu 700°C i emitują falę w przedziale 700-12000 nm. Maksymalna temperatura wewnątrz sauny wynosi ok. 70°C. Średni czas jej nagrzewania waha się w granicach 15-20 minut
• Wewnątrz umieszczone są ergonomiczne ławki do siedzenia wraz z oparciami wykonanymi przeważnie z drewna abachi, które nie ulega nadmiernemu nagrzaniu

 

JAK KORZYSTAC Z SAUNY IR:

• Zalecany przez producentów czas ekspozycji waha się od 15 do 40 minut
• Producenci zalecają nawet codzienne korzystanie z naświetlań (Brak jest jednak oceny potencjalnego ryzyka wielokrotnych ekspozycji na ten rodzaj promieniowania) -> Średnia liczba zabiegów w tygodniu to 3- 5 razy
• Dozwolone jest korzystanie z sauny w okryciu

OCHRONA OCZU
Opisywany w piśmiennictwie potencjalnie szkodliwy wpływ promieniowania podczerwonego na gałkę oczną dotyczy głównie IR-A i IR-B  - dlatego nie ma wielu takich saun.

Brak jest badań dotyczących IR-C, gdyż stanowi ono niewielki odsetek spectrum w naturalnych i dotychczas używanych sztucznych źródłach promieniowania podczerwonego. Uszkodzenia soczewki oka przez IR-C wydają się mało prawdopodobne, ale nie wiadomo jaki wpływ może mieć wielokrotnie powtarzana emisja na najbardziej powierzchowną tkankę oka czyli rogówkę. Zaleca się w związku z tym ostrożność w stosowaniu promieniowania IR-C .
Wskazania medyczne do ogólnoustrojowego przegrzewania w kabinie IR to:
• Przewlekłe zespoły bólowe na podłożu choroby zwyrodnieniowej stawów oraz chorób reumatoidalnych
• Zaburzenia krążenia obwodowego i mikrokrążenia
• Zespół przewlekłego zmęczenia, przy niezbyt nasilonych objawach depresji
• Profilaktyka chorób cywilizacyjnych- miażdżyca i nadciśnienie
• Otyłość i nadwaga
• Stosowanie jako zabieg odnowy biologicznej, przygotowujący do masażu i kinezyterapii
• Przewlekłe stany zapalne
• Przewlekłe stany pourazowe

 

Przeciwwskazania:

• Ciąża
• Choroba nowotworowa
• Implanty chirurgiczne
• Rozrusznik serca
• Ostre stany zapalne

 

Wpływ sauny na organizm człowieka wg badań:

  •  Spadek masy ciała zarówno u osób z nadwagą i otyłością, jak i osób z prawidłową masą ciała
  •  Pobudzenie angiogenezy, czyli powstawania nowych naczyń włosowatych
  •  Zwiększenie mikrokrążenia
  •  Korzystne działanie na przewlekły ból
  •  Przyspieszenie przemiany materii nawet o 40%
  •  Lepszy przepływ krwi u pacjentów dializowanych
  •  Obniżenie ciśnienia krwi skurczowego i rozkurczowego
  •  Uelastycznienie naczyń krwionośnych
  •  Przyspieszenie procesu gojenia ran
  •  Obniżenie ciśnienia tętniczego skurczowego i rozkurczowego oraz  wzrost częstości serca bezpośrednio po   zabiegu u chorych na cukrzycę
  •  Dochodzi do przyśpieszenia akcji serca o ok. 50% (średnio o 14-58 uderzeń na minutę) oraz wzrostu pojemności minutowej o 70-80%.
  •  Dochodzi do wprost proporcjonalnego zwiększenia liczby uderzeń tętna do wzrostu ciepłoty ciała (1ºC – 20 uderzeń)
  •  Stymulacja systemu odpornościowego
  •  Korzystny wzrost frakcji wyrzutowej lewej komory serca, oddechowego szczytowego pochłaniania tlenu u osób z przewlekła niewydolnością serca


Negatywne działanie sauny IR

• Efektem przewlekłej ekspozycji na promieniowanie IR może być zapalenie skóry zwane erythema ab igne. Wynika ono z wielokrotnego przegrzewania skóry o intensywności nie powodującej oparzenia skóry
• Obserwacje z ostatnich lat wskazują na fakt, iż przewlekła ekspozycja na promieniowanie podczerwone oraz przegrzewanie skóry może sprzyjać karcinogenezie. Nie jest zatem całkowicie bezpieczne dla człowieka
• promieniowanie to może, podobnie jak UV, przyczyniać się do przedwczesnego starzenia skóry (związany z procesem angiogenezy, który ulega zaburzeniu w przypadku przewlekłych i nadmiernych ekspozycji)
Osoby zażywające leki zmieniające odczucie bólu lub wpływające na gospodarkę cieplną (leki psychotropowe, barbiturany, leki moczopędne, betablokery, leki antyhistaminowe i in.) nie powinny korzystać z kabiny (możliwość przegrzania, nagła śmierć).

Dotyczy to także osób z chorobą Parkinsona, SM, neuropatią cukrzycową, LED czy hemofilią.

Nigdy nie powinno się korzystać z naświetlań w kabinie po spożyciu alkoholu (główna przyczyna śmierci w saunie).